تذكر: اين مطلب در روزنامه افغانستان شماره 14 اسد 1390 منتشر شده است.

در قانون اساسي نظام اقتصادي افغانستان، نظام بازار تعريف شده است (قانون اساسي، ماده 10)؛ نظامي كه در آن قيمت‌ها براساس سازوكار بازار يعني عرضه و تقاضا تعيين مي‌شود و حكومت كمترين دخالت مستقيم را در اين زمينه دارد. نوسانات قيمت كالاهاي اساسي سبب شده كه در مقاطعي دولت از چارچوب تعريف شدة نظام بازار خارج شده و در تعيين قيمت برخي از كالاها دخالت مستقيم كند. تيل ديزل و پطرول از جمله كالاهاي ضروري است كه افزايش مداوم قيمت آنها حكومت را مجبور به نقض حريم اقتصاد بازار مي‌كند. هر زماني كه قيمت اين دو مادة نفتي افزايش مي‌يابد، وزارت تجارت و صنايع قيمت تعديل شدة آنها را اعلام و فروشندگان را ملزم به پيروي از قيمت تعيين‌شده مي‌كند. جدا از درستي و نادرستي اين دخالت كه بررسي مفصلي را نيازمند است، چگونگي اين دخالت نيز جاي تأمل دارد كه در اين نوشته به آن پرداخته خواهد شد.

تذكر: اين مطلب در روزنامه افغانستان شماره 8 اسد 1390 منتشر شده است.

تا زماني كه نياز معيار مصرف باشد، جنسيت در كم و كيف مصرف كالاها اهميت چنداني ندارد، چون در مورد نيازهاي فيزيكي بدن تفاوتي فاحشي بين زن و مرد وجود ندارد. گرچه ممكن است در برخي از كالاهاي اساسي از قبيل پوشاك، وسائل آرايشي و تزييني اختلاف در نوع و ميزان كالاهاي مورد مصرف زن و مرد وجود داشته باشد، اما تا زماني كه مصرف روال منطقي خود را طي مي‌كند، تفاوت بسيار جزئي و ناچيز خواهد بود و نگاه جنسيتي به مصرف را ايجاب نخواهد كرد. به همين دليل تا پيش از انقلاب صنعتي در غرب، هيچ وقت مصرف با نگاه جنسيتي مورد توجه واقع نشده بود.

مقدمه

جامعه‌شناسان معتقدند هنگامي كه بعضي از دسته‌هاي اجتماعي افراد، به طور مداوم، بيش از سايرين آنچه را براي جامعه ارزشمند است، تصاحب مي‌کنند، نظامي از نابرابري در آن جامعه به وجود مي‌آيد، زيرا منابع ارزشمند - همانند قدرت، ثروت مادي، حيثيت و احترام، سلامتي، مدارج تحصيلي و ساير منابع - به ندرت به تساوي در جامعه توزيع مي‌شوند و بعضي از افراد بيش از ديگران به دست مي‌آورند وسهم خاص آنها از اين منابع، به آنها كمك مي‌كند تا تمايز و برجستگي خود را به عنوان يك دسته حفظ كنند.(۱)

مقدمه

اهانت به مقدسات و ساحت بزرگان دين به ويژه فرستادگان الهي مسأله‌ي‌ تازه‌اي نيست، بلكه شروع آن به قبل از ظهور اسلام و بعثت پيامبر اعظم(ص) يعني به زمان ديگر پيامبران الهي مي‌رسد و با مشاهده تاريخ اديان الهي، از زبان قلدران زورگو و جاهلان بي منطق بارها شنيده شده و در تاريخ انواع آن به ثبت رسيده است. دين مقدس اسلام به عنوان آخرين و كامل‌ترين دين آسماني نيز نه تنها از گزند اينگونه اهانت‌ها در امان نبوده بلكه حالت‌هاي شديدتر و گونه‌هاي جديدتري از آنها را در برابر خود ديده است. بدون شك نقطه‌ي اصلي توجه همه‌ي اين اهانت‌ها شخص پيامبر بزرگوار اسلام(ص) بوده است. بدين ترتيب اين حرکات ننگين و شرم آور تا آغازين روزهاي بعثت نبي مکرم اسلام قدمت دارد.

اگر اسلام بتواند نشان دهد كه آماده‌ي ارائه بينشي سودمند براي بيدار كردن وجدان مدرن و امروزي است، در اين صورت نه تنها مسلمانان بلكه همه‌ي بشريت، سهم عمده‌اي در اين نتيجه خواهند داشت. (مارشال هادگسِن، ۱۹۷۷م، ج ۳، ص ۴۴۱) سوايِ جهان اسلام، جايي كه تمايلات سياسي بنيادگرا كاملا بارز و آشكار است، صحنه سياسي جهاني تحت سيطره لفاظي‌ها و ارزش‌هايي كه اساسا مصرف محورند و بر خودارضائي شخصي به عنوان هدف اصلي فعاليت سياسي تأكيد مي‌كنند، قرار مي‌گيرد (زبيگنِيو برززينسكي، ۱۹۹۵م، ص ۵۳).